تبلیغات
حکایت .دانستنیها .عکس . جوک و.... - ضرب المثل (ف.ق.ک.گ.ل.م.ن.و.ه.ی)

 ف

  • «فردا که بر من و تو وزد باد مهرگان// آنگه شود پدید که نامرد و مرد کیست؟» ناصرخسرو
  • «فرزند بی‌ادب مثل انگشت ششمه، اگر ببری درد داره، اگر هم نبری زشته.»
  • «فرزند عزیز نور دیده// از دبه کسی ضرر ندیده»
  • «فرزند کسی نمیکند فرزندی// گر طوق طلا به گردنش بربندی»
  • «فرزند عزیز دردونه، یا دنگه یا دیونه.»
  • «فرشش زمینه، لحافش آسمون.»
  • «فرش، فرش قالی، ظرف، ظرف مس، دین، دین محمد.»
  • «فضول را به جهنم بردند گفت: هیزمش تره.»
  • «فقیر، در جهنم نشسته‌است.»
  • «فکر نان کن که خربزه آبه.»
  • «فلفل نبین چه ریزه بشکن ببین چه تیزه.»
  • «فلک فلک، بهمه دادی منقل، به ما ندادی یک کلک.»
  • «فواره چون بلند شود سرنگون شود.»
  • «فیل خوابی می‌بیند و فیلبان خوابی.»
  • «فیلش یاد هندوستان کرده.»
  • «فیل زنده‌اش صدتومنه، مرده‌اش هم صدتومنه.»

 ق

  • «قاپ قمارخونه‌است.»
  • «قاتل بپای خود پای دار میره.»
  • «قاچ زین را بگیر اسب‌دوانی پیشکشت.»
  • «قاشق‌سازی کاری نداره، مشت میزنی توش گود میشه، دمش را میکشی دراز میشه.»
  • «قاشق نداری آش بخوری نونتو کج کن بیل کن.»
  • «قاطر را گفتند: پدرت کیست؟ گفت: اسب آقادائیمه.»
  • «قاطر پیش‌آهنگ آخرش توبره‌کش میشه.»
  • «قبا سفید قبا سفیده.»
  • «قبای بعد از عید برای گل منار خوبه.»
  • «قدر زر، زرگر شناسد قدر گوهر، گوهری.»
  • «قرآن کنند حرز و امام مبین کشند» (یاسین کنند ورد و به طاها کشند تیغ ...)
  • «قربون برم خدارو، یک بام و دو هوارو، اینور بام گرما را اون ور بام سرمارو.»
  • «قربون بند کیفتم، تا پول داری رفیقتم.»
  • «قربون سرت آقا ناشی، خرجم با خودم آقام تو باشی.»
  • «قربون چشمهای بادومیت - ننه من بادوم می‌خوام.»
  • «قربون چماق دود کشت کاه، بده جوش پیشکشت.»
  • «قرض که رسید به صدتومن، هر شب بخور قیمه‌پلو.»
  • «قسمت را باور کنم یا دم خروس را؟»
  • «قسم حضرت عباس را باور کنم یا دم خروس را؟»
  • «قسم نخور که باور کردم.»
  • «قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود.»
  • «قلم، دست دشمنه.»
  • «قم بید و قنبید، اونهم امسال نبید.»
  • «قوم و خویش، گوشت هم را می‌خورند استخوان هم را دور نمیندازند.»

 ک

  • «کاچی بهتر از هیچی است.» یا «کاچی به ز هیچی.»
  • «کار از محکم‌کاری عیب نمی‌کنه.»
  • «کار بوزینه نیست نجاری.»
  • «کارد، دسته خودشو نمی‌بره.»
  • «کار نباشه زرنگه.»
  • «کار، نشد نداره.»
  • «کار نیکو کردن از پر کردن است.»
  • «کار هر بز نیست خرمن کوفتن// گاو نر می‌خواهد و مرد کهن»
  • «کاری بکن بهر ثواب؛ نه سیخ بسوزه نه کباب.»
  • «کاسه جایی رود که قدح بازآید.»
  • «کاسه داغتر از آش.»
  • «کاسه را کاشی می‌شکنه، تاوانش را قمی میده.»
  • «کاشکی را کاشتند سبز نشد.»
  • «کاشکی ننم زنده می‌شد؛ این دورانم دیده می‌شد.»
  • «کافر همه را به کیش خود پندارد.»
  • «کاه از خودت نیست کاهدون که از خودته.»
  • «کاه بده، کالا بده، دو غاز و نیم بالا بده.»
  • «کاه پیش سگ، استخوان پیش خر
  • «کاه را در چشم مردم می‌بینه کوه را در چشم خودش نمی‌بینه.»
  • «کاهل به آب نمی‌رفت، وقتی می‌رفت خمره می‌برد.»
  • «کباب پخته نگردد مگر به گردیدن.»
  • «کبوتر با کبوتر باز با باز// کند همجنس با همجنس پرواز»
  • «کپه هم با فعله است؟»
  • «کجا خوشه؟ اونجا که دل خوشه.»
  • «کج می‌گه اما رج می‌گه.»
  • «کچلی را گفتند: چرا زلف نمیگذاری؟ گفت: من از این قرتی‌گریها خوشم نمیاد.»
  • «کچل نشو که همه کچلی بخت نداره.»
  • «کچلیش کم، آوازش.»
  • «کدخدا را ببین، ده را بچاپ.»
  • «کرایه نشین، خوش نشینه.»
  • «کرم‌داران عالم را درم نیست// درم‌داران عالم را کرم نیست»
  • «کرم درخت از خود درخته.»
  • «کژدم را گفتند: چرا به زمستان در نمی‌آیی؟ گفت: به تابستانم چه حرمت است که در زمستان نیز بیرون آیم؟»
  • «کس را وقوف نیست که انجام کار چیست.» (هر وقت خوش که دست دهد مغتنم شمار) حافظ
  • «کس نخارد پشت من جز ناخن انگشت من.»
  • «کسی دعا می‌کنه زنش نمیره که خواهرزن نداشته باشه.»
  • «کسی را در قبر دیگری نمی‌گذارند.»
  • «کسی که از آفتاب صبح گرم نشد از آفتاب غروب گرم نمی‌شه.»
  • «کسی که با مادرش زنا کنه، با دیگران چها کنه.»
  • «کسی که به ما نریده بود، کلاغ کون‌دریده بود.»
  • «کسی که منار می‌دزده، اول چاهش را می‌کنه.»
  • «کسی که خربزه می‌خوره، پای لرزش هم می‌شینه.»
  • «کشته از بسکه فزونست کفن نتوان کرد.»
  • «کفاف کی دهد این باده به مستی ما// خم سپهر تهی شد ز می‌پرستی ما»
  • «کف دستی که مو نداره از کجاش می‌کنند؟»
  • «کفتر صناری، یاکریم نمی‌خونه.»
  • «کفتر چاهی جاش توی چاهه.»
  • «کفشات جفت، حرفات مفت.»
  • «کفشاش یکی نوحه می‌خونه، یکی سینه می‌زنه.»
  • «کفگیرش به ته دیگ خورده.»
  • «کلاغ آمد چریدن یاد بگیره پریدن هم یادش رفت.»
  • «کلاغ از وقتی بچه‌دار شد، شکم سیر به خود ندید.»
  • «کلاغ از باغمون قهر کرد، یک گردو منفعت ما.»
  • «کلاغ خواست راه رفتن کبک را یاد بگیره راه رفتن خودش هم یادش رفت.»
  • «کلاغ، روده خودش درآمده بود اونوقت می‌گفت: من جراحم.»
  • «کلاغ سر لونه خودش قارقار نمی‌کنه.»
  • «کل اگر طبیب بودی سر خود دوا نمودی.»
  • «کلاه را که به هوا بیندازی تا پائین بیاید هزار تا چرخ می‌خوره.»
  • «کلاه کچل را آب برد گفت: برای سرم گشاد بود.»
  • «کلفتی نون را بگیر و نازکی کار را.»
  • «کلوخ‌انداز را پاداش سنگ است// جواب است ای برادر این نه جنگ است»
  • «کله‌اش بوی قورمه‌سبزی میده.»
  • «کله‌پز برخاست سگ جایش نشست.»
  • «کله‌گنجشکی خورده.»
  • «کمال همنشین در من اثر کرد// وگر نه من همان خاکم که هستم» سعدی
  • «کم بخور همیشه بخور.»
  • «کمم گیری کمت گیرم؛ نمرده ماتمت گیرم.»
  • «کنار گود نشسته میگه لنگش کن.»
  • «کنگر خورده لنگر انداخته.»
  • «کور از خدا چی میخواهد؟ دو چشم بینا.»
  • «کور خود و بینای مردم.»
  • «کورشه اون دکانداری که مشتری خودشو نشناسه.»
  • «کور را چه به شب‌نشینی.»
  • «کور کور را می‌جوره آب گودال را.»
  • «کور هرچی توی چنته خودشه خیال میکنه توی چنته رفیقش هم هست.»
  • «کوری دخترش هیچ، داماد خوشگل هم می‌خواهد.»
  • «کوری دگر عصاکش کور دگر بود» (سنی که روز حشر شفیعش عمر بود...)
  • «کوزه خالی، زود از لب بام میافته.»
  • «کوزه‌گر از کوزه شکسته آب می‌خوره.»
  • «کوزه نو آب خنک داره.»
  • «کوزه نو دو روز آب را سرد نگه میداره.»
  • «کوسه دنبال ریش رفت سیبیلشم از دست داد.»
  • «کوسه و ریش پهن.»
  • «کو فرصت؟»
  • «کونی که گشت تو رودخونه نی می‌شینه توی خونه»
  • «کوه بکوه نمیرسه، آدم به آدم میرسه.»
  • «کوه، موش زاییده.»

 گ

  • «گابمه و آبمه و نوبت آسیابمه.»
  • «گاو پیشانی سفیده.»
  • «گاو نه من شیر.»
  • «گاه باشد که کودکی نادان// به غلط بر هدف زند تیری» سعدی
  • «گاهی از سوراخ سوزن تو می‌ره گاهی هم از دروازه تو نمی‌ره.»
  • «گدارو که رو بدی صاحبخونه می‌شه.»
  • «نرمی ز حد مبر که چو دندان مار ریخت// هر طفل نی‌سوار کند تازیانه‌اش» صائب تبریزی
  • «گذر پوست به دباغخانه می‌افته.»
  • «گر به دولت برسی مست نگردی مردی.»
  • «گر بری گوش و گر زنی دمبم// بنده از جای خود نمی‌جنبم.»
  • «گربه دستش به گوشت نمی‌رسه می‌گه بو می‌ده.»
  • «گربه را دم حجله باید کشت.»
  • «گربه را اگر در اطاق حبس کنی پنجه بروت می‌زنه.»
  • «گربه را گفتند: گهت درمونه خاک پاشید روش.»
  • «گربه روغن می‌خوره، بی‌بی دهن منو بو می‌کنه.»
  • «گربه مسکین اگر پر داشتی// تخم گنجشک از زمین برداشتی»
  • «گر تو بهتر می‌زنی بستان بزن.»
  • «گر تو قرآن بدین نمط خوانی// ببری رونق مسلمانی» سعدی
  • «گر تو نمی‌پسندی تغییر ده قضا را» (در کوی نیک‌نامی ما را گذر ندادند ...) حافظ
  • «گر جمله کائنات کافر گردند// بر دامن کبریاش ننشیند گرد»
  • «گر حکم شود که مست گیرند// در شهر هر آنچه هست گیرند»
  • «گر در همه شهر یک سر نیشتر است// در پای کسی رود که درویش‌تر است»
  • «گر در یمنی چو با منی پیش منی// ور پیش منی چو بی‌منی در یمنی»
  • «گرد نام پدر چه می‌گردی؟// پدر خویش باش اگر مردی»
  • «گرز به خورند پهلوون.»
  • «گر زمین و زمان بهم دوزی// ندهندت زیاده از روزی»
  • «گر صبر کنی زغوره حلوا سازیم.»
  • «گر گدا کاهل بود تقصیر صاحب‌خانه چیست؟»
  • «گرگ دهن‌آلوده و یوسف ندریده.»
  • «گرگ‌زاده آخرش گرگ میشه.»
  • «گرگ که پیر میشه رقاص سگ میشه.»
  • «گرهی که با دست باز میشه نباید با دندان باز کرد.»
  • «گفت: پیغمبر که چون کوبی دری// عاقبت زآن در برون آید سری» مولوی
  • «گفت: چشم تنگ دنیادار را// یا قناعت پر کند یا خاک گور» سعدی
  • «گفت: خونه قاضی عروسیست. گفت: به تو چه؟ گفت: مرا هم دعوت کرده‌اند. گفت: به من چه؟»
  • «گفت: استاد؛ شاگردان از تو نمی‌ترسند. گفت: من هم از شاگردها نمی‌ترسم.»
  • «گفتند: خرس تخم میذاره یا بچه؟ گفت: از این دم بریده هرچی بگی برمیاد.»
  • «گفتند: خربزه و عسل با هم نمیسازند. گفت: حالا که همچین ساخته‌اند که دارند منو از وسط برمی‌دارند.»
  • «گفتند: خربزه می‌خوری یا هندوانه؟ گفت: هردوانه.»
  • «گفت: نوری خونه است؟ گفتند: علاوه بر نوری دخترش هم خونه‌است. گفت: نور علی نور.»
  • «گل بود به سبزه نیز آراسته شد.»
  • «گِل زن و شوهر را از یک تغار برداشته‌اند.»
  • «گله‌گیهات به سرم ایشالاه عروسی پسرم.»
  • «گنج بی مار و گل بی‌ خار نیست// شادی بی‌غم در این بازار نیست» مولوی
  • «گنج و مار و گل و خار و غم و شادی به هم‌اند» (جور دشمن چه‌كند گر نكشد طالب دوست...) سعدی
  • «گنجشک امسالی رو باش که گنجشک پارسالی را قبول نداره.»
  • «گنجشک با زاغ زوغش بیست تاش یه قرونه، گاومیش یکیش صدتومنه.»
  • «گندم از گندم بروید جو ز جو» (از مکافات عمل غافل نشو...) مولوی
  • «گندم خوردیم از بهشت بیرونمان کردند.»
  • «گنه کرد در بلخ آهنگری// به شوشتر زدند گردن مسگری»
  • «گوز در بازار مسگری.»
  • «گوز به شقیقه چه ربطی داره.»
  • «گوسفند امام‌رضا را تا چاشت نمی‌چرونه.»
  • «گوسفند بفکر جونه، قصاب به فکر دنبه.»
  • «گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من// آنچه البته به جایی نرسد فریاد است» یغمای جندقی
  • «گوشت جوان لب طاقچه‌است.»
  • «گوشت را از ناخن نمیشه جدا کرد.»
  • «گوشت را از بغل گاو باید برید.»
  • «گوشت رانم را می‌خورم منت قصاب رو نمی‌کشم.»
  • «گوهر پاک بباید که شود قابل فیض// ورنه هر سنگ و گلی لؤلؤ مرجان نشود» حافظ
  • «گه جن خورده.»
  • «گیرم پدر تو بود فاضل// از فضل پدر تو را چه حاصل» ~ نظامی
  • «گیرم که مارچوبه کند تن بشکل مار// کو زهر بهر دشمن و کو مهره بهر دوست» خاقانی
  • «گیسش را توی آسیا سفید نکرده.»

 ل

  • «لاف در غریبی، گوز در بازار مسگرها.»
  • «لالائی میدونی چرا خوابت نمیبره.»
  • «لب بود که دندون اومد.»
  • «لقمان حکیم را گفتند: ادب از که آموختی؟ گفت: از بی‌ادبان.» سعدی
  • «لگد به گور حاتم زده.»
  • «لولهنگش آب می‌گیره.»
  • «لیلی را از دریچه چشم مجنون باید دید.»

 م

  • «ما از خیک دست برداشتیم خیک از ما دست برنمیداره.»
  • «ما اینور جوب تو اونور جوب.»
  • «ما اینور جوب تو اونور جوب، فحش بده فحش بستون، پیراهن یکی شانزده تومنه.»
  • «مادر را دل سوزد، دایه را دامن.»
  • «مادرزن خرم کرده، توبره بر سرم کرده.»
  • «مادر که نیست با زن‌بابا باید ساخت.»
  • «مادرمرده را شیون میاموز.»
  • «مارا باش که از بز دنبه می‌خواهیم.»
  • «مار پوست خودشو ول میکنه اما خوی خودشو ول نمیکنه.»
  • «مار تا راست نشه به‌سوراخ نمیره.»
  • «مار خورده افعی شده.»
  • «مار خیلی از پونه خوشش میاد دم لونه‌اش سبز میشه.»
  • «مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسه.»
  • «مارگیر را آخرش مار میکشه.»
  • «مارمهره، هر ماری نداره.»
  • «مار هرکجا کج بره توی لونه خودش راست میره.»
  • «ماست را که خوردی کاسه‌شو زیر سرت بزار.»
  • «ماست‌ها را کیسه کردند.»
  • «ماست‌مالی کردن.»
  • «ماستی که ترشه از تغارش پیداست.»
  • «ماست نیستی که انگشتت بزنند.»
  • «ما صدنفر بودیم تنها، اونها سه‌نفر بودند همراه.»
  • «ما که خوردیم اما نگی یارو خر بود، سیرابیت نپخته بود.»
  • «ما که در جهنم هستیم یک پله پائین‌تر.»
  • «ما که رسوای جهانیم غم عالم پشمه.»
  • «مال است نه جان است که آسان بتوان داد.»
  • «مال بد بیخ ریش صاحبش.»
  • «مال به یکجا میره ایمون به هزار جا.»
  • «مالت را خار کن خودت را عزیز کن.»
  • «مال خودت را محکم نگهدار همسایه را دزد نکن.»
  • «مال خودم مال خودم مال مردمم مال خودم.»
  • «مال دنیا و بال آخرته.»
  • «مال ما گل مناره، مال مردم زیر تغاره.»
  • «مال مفت صرافی نداره.»
  • «پول باد آورده چند و چون نداره.»
  • «مال ممسک میراث ظالمه.»
  • «مال همه ماله، مال من بیت‌الماله.»
  • «ماما‌آورده را مرده‌شور میبره.»
  • «ماما که دوتا شد سر بچه کج در میاد.»
  • «ما و مجنون همسفر بودیم در دشت جنون// او به مطلب‌ها رسید و ما هنوز آواره‌ایم»
  • «مهر درخشنده چو پنهان شود// شب‌پره بازیگر میدان شود»
  • «ما هم تون را میتابیم هم بوق را میزنیم.»
  • «ماه همیشه زیر ابر پنهان نمیمونه.»
  • «ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازه‌است.»
  • «ماهی، ماهی رو میخوره، ماهی‌خوار هر دو را.»
  • «ماهی و ماست؟ عزرائیل میگه بازم تقصیر ماست؟»
  • «مبارک خوشگل بود آبله هم درآورد.»
  • «مثقال نمکه خروار هم نمکه.»
  • «مثل سیبی که از وسط نصف کرده باشند.»
  • «مثل سگ پشیمونه.»
  • «مثل کنیز ملا باقر.»
  • «مرد چهل ساله تازه اول چلچلیشه.»
  • «مرد آنست که در کشاکش دهر// سنگ زیرین آسیا باشد»
  • «مرد خردمند هنر پیشه را// عمر دو بایست در این روزگار// تا به یکی تجربه آموختن// با دگری تجربه بردن به کار» سعدی
  • «مرد که تنبوتش دو تا شد بفکر زن نو میافته.»
  • «مرده را رو که بدی بکفن خودش میرینه.»
  • «مردی را پای دار میبردند زنش میگفت: یه شلیته گلی برای من بیار.»
  • «مردی که نون نداره اینهمه زبون نداره.»
  • «مرغ بیوقت‌خوان را باید سر برید.»
  • «مرغ زیرک که میرمید از دام؛ با همه زیرکی به دام افتاد.»
  • «مرغ گرسنه ارزن در خواب می‌بینه.»
  • «مرغ، هم تخم میکنه هم چلغوز.»
  • «مرغ همسایه غازه.»
  • «مرغی را که در هواست نباید به سیخ کشید.»
  • «مرغ یه پا داره.»
  • «مرغی که انجیر میخوره نوکش کجه.»
  • «مرگ برای من، گلابی برای بیمار.»
  • «مرگ به فقیر و غنی نگاه نمیکنه.»
  • «مرگ خوبه اما برای همسایه.»
  • «مرگ میخواهی برو گیلان.»
  • «مرگ یه بار شیون یه بار.»
  • «مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد» (نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود ...) سعدی
  • «مزد خرچرونی خرسواریست.»
  • «مزد دست مهتر چس یابو است.»
  • «مسجد نساخته گدا درش ایستاده.»
  • «مسجد جای گوزیدن نیست.»
  • «مسلمانان در گور و مسلمانی در کتاب
  • «مشتری آخر شب خونش پای خودشه.»
  • «مشک خالی و پرهیز آب.»
  • «معامله با خودی غصه داره.»
  • «معامله نقد بوی مشک میده.»
  • «معما چو حل گشت آسان شود.»
  • «مغز خر خورده.»
  • «مفرداتش خوبه اما مرده‌شور ترکیبشو ببره.»
  • مگس به فضله‌ش بشینه تا مورچه‌خورت دنبالش میدوه.»
  • «مگه سیب سرخ برای دست چلاق خوبه؟»
  • «مگه کاشونه که کپه با فعله است؟»
  • «ملا شدن چه آسون، آدم شدن چه مشکل.»
  • «ملا نصرالدین صنار میگرفت سگ اخته می‌کرد یکعباسی میداد میرفت حموم.»
  • «من آنچه شرط بلاغ است با تو می‌گویم// تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال» سعدی
  • «من از بیگانگان هرگز ننالم// که با من هرچه کرد آن آشنا کرد» حافظ
  • «من کجا و خلیفه در بغداد.»
  • «من میگم خواجه‌ام تو میگی چند تا بچه داری؟»
  • «من میگم نره تو میگی بدوش.»
  • «من میگم انف، تو نگو انف، تو بگو انف.»
  • «من نوکر حاکمم نه نوکر بادنجان.»
  • «موریانه همه چیز خونه را می‌خوره جز غم صاحب‌خونه را.»
  • «موش تو سوراخ نمی‌رفت جارو به دمبش می‌بست.»
  • «مورچه چیه که کله پاچش چی باشه.»
  • «موش به همبونه (کیسه) کار نداره همبونه به موش کار داره.»
  • «موش و گربه که با هم بسازند دکان بقالی خراب می‌شه.»
  • «مهتاب نرخ ماست را می‌شکنه.»
  • «مهره مار داره.»
  • «مه فشاند نور و سگ عوعو کند// هرکسی بر طینت خود می‌تند» مولوی
  • «مهمون باید خنده‌رو باشه اگر چه صاحب‌خونه، خون گریه کنه.»
  • «مهمون تا سه روز عزیزه.»
  • «مهمون خر صاحب‌خونه‌است.»
  • «مهمون که یکی شد صاحب‌خونه گاو می‌کشه.»
  • «مهمون، مهمونو نمیتونه ببینه صاحب‌خونه هردو را.»
  • «مهمون ناخونده خرجش پای خودشه.»
  • «مهمون هرکی، در خونه هرچی.»
  • «میون حق و باطل چهار انگشته.»
  • «میون دعوا حلوا خیر نمی‌کنند.»
  • «میون دعوا نرخ معین می‌کنه.»
  • «می بخور، منبر بسوزان، مردم‌آزاری مکن.»
  • «می‌خوای عزیز بشی یا دور شو یا کور شو.»
  • «میراث خرس به کفتار می‌رسه.»
  • «میراث‌خوار بهتر از چشته‌خوره.»
  • «میوه خوب نصیب شغال می‌شه.»
  • «میهمان سخت عزیز است ولی همچو نفس// خفقان آرد اگر آید و بیرون نرود»
  • «مو از ماست کشیدن»

ن

  • «نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود// مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد» سعدی
  • «ناخوانده به خانه خدا نتوان رفت.»
  • «ناز عروس به جهازه.»
  • «نازکش داری ناز کن، نداری پاهاتو دراز کن.»
  • «نبرد رگی تا نخواهد خدای» (اگر تیغ عالم بجنبد ز جای ...)
  • «نخود توی شله‌زرد.»
  • «نخودچی توی جیبم می‌کنی اونوقت سرم را می‌شکنی؟»
  • «نخودچی شو دزدیده.»
  • «نخود همه آش.»
  • «ندید بدید وقتی بدید به خود برید.»
  • «نذر می‌کنم واسه سرم خودم می‌خورم و پسرم.»
  • «نردبون، پله به پله.»
  • «نردبون دزدها.»
  • «نزدیک شتر نخواب تا خواب آشفته نبینی.»
  • «نزن در کسی را تا نزنند درت را.»
  • «نسیه، نسیه آخر به دعوا نسیه.»
  • «نشاشیدی شب درازه.»
  • «نشسته پاکه.»
  • «نفسش از جای گرم در میاد.»
  • «نکرده کار نبرند بکار.»
  • «نگاه به دست ننه کن مثل ننه غربیله کن.»
  • «نوشدارو بعد از مرگ سهراب.»
  • «نوکر باب، شیش ماه چاقه شیش ماه لاغر.»
  • «نوکر بی‌جیره و مواجب تاج سر آقاست.»
  • «نو که اومد به بازار کهنه می‌شه دل‌آزار.»
  • «نون اینجا آب اینجا؛ کجا بروم به از اینجا؟»
  • «نون بدو، آب بدو، تو به دنبالش بدو.»
  • «نون بده، فرمون بده.»
  • «نون به همه‌کس بده، اما نان همه‌کس مخور.»
  • «نونت را با آب بخور منت آبدوغ نکش.»
  • «نون خونه رئیسه، سگش هم همراهشه.»
  • «نون خودتو می‌خوری حرف مردمو چرا می‌زنی؟»
  • «نون خودتو می‌خوری حلیم حاج عباسو هم می‌زنی؟»
  • «نون را به اشتهای مردم نمیشه خورد.»
  • «نون را باید جوید توی دهنش گذاشت.»
  • «نونش توی روغنه.»
  • «نونش را پشت شیشه می‌ماله.»
  • «نون گدایی رو گاو خورد دیگه به کار نرفت.»
  • «نون نامردی توی شکم مرد نمی‌مونه.»
  • «نون نداره بخوره پیاز می‌خوره اشتهاش واشه.»
  • «نون نکش آب لوله کش.»
  • «نه آب و نه آبادانی نه گلبانگ مسلمانی.»
  • «نه آفتاب از این گرم‌تر می‌شود و نه غلام از این سیاه‌تر.»
  • «نه از من جو، نه از تو دو، بخور کاهی برو راهی.»
  • «نه به اون خمیری نه به این فطیری.»
  • «نه به اون شوری شوری نه به این بی‌نمکی.»
  • «نه بباره نه به داره، اسمش عمو موندگاره.»
  • «نه بر مرده، بر زنده باید گریست» (گر این تیر از ترکش رستمی است ...) فردوسی
  • «نه پسر دنیائیم نه دختر آخرت.»
  • «نه پشت دارم نه مشت.»
  • «نه پیر را برای خر خریدن بفرست نه جوان را برای زن گرفتن.»
  • «نه خانی اومده نه خانی رفته.»
  • «نه چک زدم نه چونه، عروس اومد به خونه.»
  • «نه خود خوری نه کس دهی گنده کنی به سگ دهی.»
  • «نه در غربت دلم شاد و نه رویی در وطن دارم// الهی بخت برگردد از این طالع که من دارم»
  • «نه دزد باش نه دزد زده.»
  • «نه راه پس دارم نه راه پیش.»
  • «نه سر پیازم نه ته پیاز.»
  • «نه سر کرباسم نه ته کرباس.»
  • «نه سرم را بشکن نه گردو توی دومنم کن.»
  • «نه سیخ بسوزه نه کباب» (کاری بکن بهر ثواب ...)
  • «نه عروس دنیا نه داماد آخرت.»
  • «نه شیر شتر نه دیدار عرب.»
  • «نه قم خوبه نه کاشون لعنت به هر دوتاشون.»
  • «نه مال دارم دیوان ببره نه ایمان دارم شیطان ببره.»
  • «نه نماز شبگیر کن نه آب توی شیر کن.»
  • «نه هرکه سر بتراشد قلندری داند» (هزار نکته باریک‌تر ز مو این‌جاست...) حافظ
  • «نیش عقرب نه از ره کین است// اقتضای طبیعتش این است»
  • «نیکی و پرسش؟»
  • «نیم‌طبیب خطر جان، نیم‌فقیه خطر ایمان»

 و

  • «وای به باغی که کلیدش از چوب مو باشه.»
  • «وای به خونی که یک شب از میونش بگذره.»
  • «وای به کاری که نسازد خدا.»
  • «وای به مرگی که مرده‌شور هم عزا بگیره.»
  • «وای به وقتی که بگندد نمک.»
  • «وای به وقتی که چاروادار راهدار بشه.»
  • «وای به وقتی که قاچاقچی گمرکچی بشه.»
  • «وعده سر خرمن دادن.»
  • «وقت خوردن، خاله، خواهرزاده را نمیشناسه.»
  • «وقت مواجب سرهنگه، وقت کارکردن سربازه.»
  • «وقتی که جیک جیک مستونت بود یاد زمستونت نبود؟»
  • «وقتی مادر نباشه با زن‌بابا باید ساخت.»

 ه

  • «هادی، هادی، اسم خودتو به ما نهادی.»
  • «هر آن کس که دندان دهد نان دهد» سعدی
  • «هر جا آشه، کچلک فراشه.»
  • «هر جا خرسه، جای ترسه.»
  • «هر جا سنگه به پای احمد لنگه.»
  • «هر جا که پری‌رخی‌ست دیوی با اوست.»
  • «هر جا که گندوم نده مال من دردمنده.»
  • «هر جا که نمک خوری نمکدون نشکن.»
  • «هر جا مرغ لاغره، جایش خونه ملا باقره.»
  • «هر جا هیچ جا، یک جا همه جا.»
  • «هر چه از دزد موند، رمال برد.»
  • «هر چه بخود نپسندی به دیگران نپسند.»
  • «هر چه بگندد نمکش می‌زنند// وای به وقتی که بگندد نمک»
  • «هر چه به همش بزنی گندش زیادتر می‌شه.»
  • «هر چه پول بدی آش می‌خوری.»
  • «هر چه پیش آید خوش آید.»
  • «هر چه خدا خواست همان می‌شود// هر چه دلم خواست نه آن می‌شود»
  • «هر چه خورده نریده.»
  • «هر چه دختر همسایه چل‌تر، برای ما بهتر.»
  • «هر چه در دیگ است به چمچه میاد.»
  • «هر چه دیر نپاید دلبستگی را نشاید.»
  • «هر چه رشتم پنبه شد.»
  • «هر چه سر بزرگتر، درد بزرگتر.»
  • «هر چه عوض داره گله نداره.»
  • «هر چه کنی به خود کنی گر همه نیک و بد کنی.»
  • «هر چه که پیدا می‌کنه خرج اتینا می‌کنه.»
  • «هر چه مار از پونه بدش میاد بیشتر در لونه‌اش سبز می‌شه.»
  • «هر چه می‌گم نره، بازم می‌گه بدوش.»
  • «هر چه نصیب است نه کم می‌دهند// ور نستانی به ستم می‌دهند»
  • «هر چه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست// ورنه تشریف تو بر بالای کس کوتاه نیست» حافظ
  • «هر چی سنگه مال پای لنگه»
  • «هر چیز به دیده خوار آید عاقبت روزی به کار آید.»
  • «هر خری را به یک چوب نمی‌رونند.»
  • «هر دم از این باغ بری می رسد// تازه‌تر از تازه‌تری می‌رسد» نظامی
  • «هر دودی از کباب نیست.»
  • «هر رفتی، آمدی داره.»
  • «هر سخن جایی و هر نکته مقامی دارد.»
  • «هر سرازیری یک سر بالایی داره.»
  • «هر سرکه‌ای از آب، ترش‌تره.»
  • «هر شب شب قدر است اگر قدر بدانی.»
  • «هرکس از هر جا رونده‌است با ما برادرخونده‌است.»
  • «هرکسی پنج روزه نوبت اوست» (دور مجنون گذشت و نوبت ماست...) حافظ
  • «هرکسی از ظن خود شد یار من// از درون من نجست اسرار من» مولوی
  • «هرکسی کار خودش ، بار خودش ،آتیش به انبار خودش.»
  • «هر کسی کو دور ماند از اصل خویش// بازجوید روزگار وصل خویش» مولوی
  • «هرکه با مادر خود زنا کنه با دگران چها کنه.»
  • «هرکه بامش بیش، برفش بیشتر.»
  • «هرکه به یک‌ کار، به همه‌کار؛ هرکه به همه‌کار به هیچ‌کار.»
  • «هرکه به امید همسایه نشست گرسنه می‌خوابه.»
  • «هرکه تنها قاضی رفت خوشحال برمی‌گرده.»
  • «هرکه خربزه می‌خوره پای لرزش هم می‌شینه.»
  • «هرکه خری نداره غمی نداره.»
  • «هرکه خیانت ورزد دستش در حساب بلرزد.»
  • «هرکه دست از جان بشوید هر چه در دل دارد گوید.»
  • «هرکه در این بزم مقرب‌تر است// جام بلا بیش‌ترش می‌دهند»
  • «هرکه را زر در ترازوست، زور در بازوست.»
  • «هرکه را طاووس باید جور هندوستان کشد.»
  • «هرکه را مال هست و عقلش نیست// روزی آن مال مالشی دهدش// وآنکه را عقل هست و مالش نیست// روزی آن عقل بالشی دهدش» عمادی شهریاری
  • «هرکه را میخواهی بشناسی یا باهاش معامله کن یا سفر کن.»
  • «هرکه شیرینی فروشد مشتری بر وی بجوشد.»
  • «هرکه نان از عمل خویش خورد// منت از حاتم طائی نبرد»
  • «هرکی به فکر خویشه کوسه بفکر ریشه.»
  • «هرکی خر شد، ما پالونیم.»
  • «هرکی که زن نداره، آروم تن نداره.»
  • «هر گردی گردو نیست.»
  • «هر گلی زدی سر خودت زدی.»
  • «هزار تا چاقو بسازه یکیش دسته نداره.»
  • «هزار تا دختر کورو یکروزه شوهر می‌ده.»
  • «هزار دوست کمه، یک دشمن بسیار.»
  • «هزار وعده خوبان یکی وفا نکند.»
  • «هشتش گرو نه‌است.»
  • «هلو برو تو گلو.»
  • «هم از توبره می‌خوره هم از آخور.»
  • «هم از شوربای قم افتادیم هم از حلیم کاشون.»
  • «همان آش است و همان کاسه.»
  • «همان خر است و یک کیله جو.»
  • «هم چوب را خوردیم هم پیاز را و هم پول را دادیم.»
  • «هم حلوای مرده‌هاست هم خورش زنده‌ها.»
  • «هم خدا را می‌خواهد هم خرما را.»
  • «همدون دوره، کردوش نزدیک.»
  • «همسایه نزدیک، بهتر از برادر دور.»
  • «همسایه‌ها یاری کنید تا من شوهرداری کنم.»
  • «هم فاله و هم تماشا.»
  • «همکار همکارو نمی‌تونه ببیند.»
  • «هم لحافه و هم تشک.»
  • «هم می‌ترسم هم می‌ترسونم.»
  • «همنشین به بود تا من از او بهتر شوم.»
  • «همه چیز را همگان دانند.»
  • «همه خرها رو به یک چوب نمی‌رونند.»
  • «همه رو مار می‌گزه مارو خرچسونه.»
  • «همه سرو ته یه کرباسند.»
  • «همه قافله پس و پیشیم.»
  • «همه‌کاره و هیچ‌کاره.»
  • «همه ماری مهره نداره.»
  • «همه ماهی خطر داره بدنامیشو صفر داره.»
  • «هر مرغی انجیر نمی‌خوره.»
  • «همیشه آب در جوی آقا رفیع نمی‌ره یه دفه هم در جوی آقا شفیع می‌ره.»
  • «همیشه خره خرما نمی‌رینه.»
  • «همیشه روزگار به انسان رو نمیکنه.»
  • «همیشه شعبان، یک بار هم رمضان.»
  • «همیشه ما می‌دیدیم یه دفعه هم تو ببین.»
  • «همینو که زائیدی بزرگش کن.»
  • «هنوز آش خوره»
  • «هنوز باد به زخمش نخورده.»
  • «هنور دهنش بوی شیر می‌ده.»
  • «هنوز سر از تخم در نیاورده.»
  • «هنوز گرسنگی نکشیدی تاعاشقی یادت بره٫هنوز تنگت نگرفته تا دوتاش یادت بره»
  • «هنوز غوره نشده مویز شده.»
  • «هنوز دو قورت و نیمش باقی مانده.»
  • «هوو هوو را خوشگل می‌کنه جاری جاری را کدبانو.»
  • «هیچ ارزونی بی‌علت نیست.»
  • «هیچ انگوری دوبار غوره نمی‌شه.»
  • «هیچ بدهی را به هیچ بستانی کاری نیست.»
  • «هیچ بدی نرفت که خوب جاش بیاد.»
  • «هیچ بقالی نمیگه ماست من ترشه.»
  • «هیچ تقلبی بهتر از راستی نیست.»
  • «هیچ چراغی تا به صبح نمی‌سوزه.»
  • «هیچ‌چیز شرط هیچ‌چیز نیست.»
  • «هیچ دوئی نیست که سه نشه.»
  • «هیچ دودی بی‌آتش نیست.»
  • «هیچ عروس سیاه بختی نیست که تا چهل روز سفید بخت نباشه.»
  • «هیچکاره، رقاص پای نقاره.»
  • «هیچکاره و همه‌کاره.»
  • «هیچکس از پیش خود چیزی نشد// هیچ آهن خنجر تیزی نشد// هیچ قنادی نشد استادکار// تا که شاگرد شکرریزی نشد»
  • «هیچکس را توی گور دیگری نمی‌گذارن.»
  • «هیچکس روزی دیگری را نمی‌خوره.»
  • «هیچکس نمی‌گه ماست من ترشه.»
  • «هیچ گرونی بی‌حکمت نیست.»

ی

  • «یابوی اخته و مرد کوسه سن و سالشون معلوم نیست.»
  • «یابوی پیش‌آهنگ آخرش توبره‌کش می‌شه.»
  • «یا خدا یا خرما.»
  • «یار بد، بدتر بود از مار بد.»
  • «یارب مبادا که گدا معتبر شود» (...گر معتبر شود ز خدا بی‌خبر شود)
  • «یار در خانه و ما گرد جهان می‌گردیم.»
  • «یار قدیم، اسب زین‌کرده‌است.»
  • «یار، مرا یاد کنه ولو با یک هل پوک.»
  • «یا زنگی زنگ باش یا رومی روم.»
  • «یا علی غرقش کن منهم روش.»
  • «یا کوچه‌گردی یا خانه‌داری.»
  • «یا مرگ یا اشتها.»
  • «یکی رو تو ده راه نمی‌دادند سراغ کدخدا رو می‌گرفت.»
  • «یک ارزن از دستش نمی‌ریزه.»
  • «یک مرده به نام به که صد زنده به ننگ.»
  • «یک انار و صد بیمار.»
  • «یک بار جستی ملخی، دو بار جستی ملخی، آخر به دستی ملخی.»
  • «یک بز گر گله را گر می‌کند.»
  • «یک داغ‌دل بس است برای قبیله‌ای.»
  • «یکدم نشد که بی سر خر زندگی کنیم.»
  • «یک ده آباد بهتر از صد شهر خراب.»
  • «یک ذره شاخ بهتر از هزار ذرع دمه.»
  • «یک من ماست چقدر کره میده/ کره داره.»
  • «یکی به نعل و یکی به میخ.»
  • «یکی کمه، دو تا غمه، سه تا خاطر جمه.»
  • «یکی مرد و یکی مردار شد یکی به غضب خدا گرفتار شد.»
  • «یکی می‌بره یکی می‌دوزد.»
  • «یکی می گفت مادرم را می فروشم! پرسیدند مادر را چگونه فروشی؟ گفت نرخی نهم که کس نخرد.»
  • «یکی می‌مرد ز درد بینوایی؛ یکی میگفت: خانوم زردک می‌خواهی؟»
  • «یکی نون نداشت بخوره پیاز می‌خورد که اشتهاش واشه.»
  • «یکی‌یه‌دونه یا خل می‌شه یا دیوونه.»
  • «یه‌بام و دوهوا.»
  • «یه‌پا چارق، یه پا گیوه.»
  • «یه‌پاش این دنیا یه پاش اون دنیاست.»
  • «یه‌پول جیگرک سفره‌قلمکار نمی‌خواد.»
  • «یه‌تب یه پهلوانو می‌خوابونه.»
  • «یه‌تخته‌اش کمه.» (خل و کم‌عقل است)
  • «یه‌جا میل و مناره را نمی‌بینه یه جا ذره رو در هوا می‌شماره.»
  • «یه‌چیز بگو بگنجه.»
  • «یه‌حموم خرابه چهل‌تا جومه‌دار نمی‌خواد.»
  • «یه‌خونه داریم پنبه‌ریسه، میون هفتاد ورثه.»
  • «یه‌دست به پیش و یه‌دست به پس.»
  • «یه‌دست صدا نداره.»
  • «یه‌دستم سپر بود، یه‌دستم شمشیر، با دندونام که نمی‌تونم بجنگم
  • «یه‌دیوانه سنگی به چاه می‌ندازه که صدتا عاقل نمی‌تونن بیرون بیارن.»
  • «یه‌روده راست توی شیکمش نیست.»
  • «یه‌روزه مهمونیم و صدساله دعاگو.»
  • «یه‌روز حلاجی می‌کنه سه‌روز پنبه از ریش ورمی‌چینه.»
  • «یه‌سال بخور نون و تره صدسال بخور نون و کره.»
  • «یه‌سال روزه بگیر آخرش با فضله سگ افطار کن.»
  • «یه‌سوزن بخودت بزن و یه‌جوالدوز به مردم.»
  • «یه‌سیب و که به هوا بندازی تا بیاد پایین هزارتا چرخ می‌خوره.»
  • «یه‌شکم سیر بهتر از صدشکم نیم‌سیر.»
  • «یه‌عمر گدایی کرده هنوز شب جمعه رو نمی‌دونه.»
  • «یه‌کاسه‌چی صدتا سرناچی.»
  • «یه‌کفش آهنی می‌خواد و یه‌عصای فولادی.»
  • «یه‌کلاغ و چهل‌کلاغ.»
  • «یه‌گوشش دره یه‌گوشش دروازه.»
  • «یه‌لاش کردیم نرسید دولاش می‌کنیم که برسد.»
  • «یه‌لقمه نون بربری من بخورم یا اکبری.»
  • «یه‌مرید خر بهتر از یه‌ده شیش‌دانگ.»
  • «یه‌مو از خرس کندن غنیمته.»
  • «یه‌مویز و چل‌قلندر.»
  • «یه‌نه بگو، نه‌ماه رو دل نکش.»
  • «یه‌وقت از سوراخ سوزن تو می‌ره یه‌وقت از در دروازه تو نمی‌ره.»
  • یه دکمه آورده میگه یه دست کت و شلوار از روش بدوز